زنجانى : مسأله طلا دو نصاب دارد : نصاب اوّل : بيست دينار است ، اين نصاب بنا بر مشهور معادل پانزده مثقال معمولى و تقريباً 1 / 69 گرم است ، ولى ظاهراً وزن دينار بيش از 34 مثقال معمولى بوده ، لذا نصاب طلا بيشتر از وزن فوق مىباشد ، بنا بر نظر برخى محقّقان دينار شرعى تقريباً 24 / 4 گرم و نصاب اوّل طلا تقريباً 7 / 84 گرم و بنا بر نظر برخى ديگر دينار شرعى تقريباً 46 / 4 گرم و نصاب اوّل طلا تقريباً 3 / 89 گرم مىباشد ، ولى بهتر است كه بر طبق قول مشهور عمل شود . وقتى كه طلا به نصاب اوّل برسد ، اگر شرايط ديگر را هم داشته باشد ، انسان بايد يك چهلم 5 / 2 آن را از بابت زكات بدهد ، و اگر به اين مقدار نرسد ، زكات آن واجب نيست . نصاب دوم : چهار دينار است كه بنا بر مشهور 3 مثقال معمولى ( تقريباً 8 / 13 گرم ) و بنا بر قول برخى از محقّقان تقريباً 9 / 16 گرم و بنا بر قول برخى ديگر تقريباً 8 / 17 گرم مىباشد و اگر چهار دينار به بيست دينار طلا افزوده شود بايد زكات تمام 24 دينار را ( از قرار 140 بدهد ، و اگر كمتر از چهار دينار افزوده شود ، فقط بايد زكات 20 دينار را بدهد ، و زيادى آن زكات ندارد ، همچنين است هر چه بالا رود ، يعنى اگر چهار دينار افزوده شود ، بايد زكات تمام آنها را بدهد و اگر كمتر افزوده شود مقدار افزوده شده زكات ندارد . نِصاب نقره مسأله 1897 نقره دو نصاب دارد : نصاب اوّل آن 105 مثقال معمولى است كه اگر نقره به 105 مثقال برسد و شرايط ديگر را هم كه گفته شد داشته باشد انسان بايد چهل يك آن را كه 2 مثقال و 15 نخود است از بابت زكات بدهد و اگر به اين مقدار نرسد ، زكات آن واجب نيست . نصاب دوم آن 21 مثقال است يعنى اگر 21 مثقال به 105 مثقال اضافه شود ، بايد زكات تمام 126 مثقال را به طورى كه گفته شد بدهد و اگر كمتر از 21 مثقال اضافه شود ، فقط بايد زكات 105 مثقال آن را بدهد و زيادى آن زكات ندارد و همچنين است هر چه بالا رود ( 1 ) يعنى اگر 21 مثقال اضافه شود ، بايد زكات تمام آنها را بدهد و اگر كمتر اضافه شود مقدارى كه اضافه شده و كمتر از 21 مثقال است زكات ندارد ( 2 ) بنا بر اين اگر انسان چهل يك هر چه طلا و نقره دارد بدهد ، زكاتى را كه بر او واجب بوده داده و گاهى هم بيشتر از مقدار واجب داده است مثلًا كسى كه 110 مثقال نقره دارد ، اگر چهل يك آن را بدهد ، زكات 105 مثقال آن را كه واجب بوده داده و مقدارى هم براى 5 مثقال آن داده كه واجب نبوده است . ) * ( 1 ) مكارم : ولى براى آسان شدن حساب اگر انسان دو و نيم درصد از طلا و نقره كه دارد بدهد زكاتى را كه بر او واجب بوده داده ، گاهى هم بيشتر از مقدار واجب داده است . سيستانى : و اگر شك داشته باشد كه به حدّ نصاب رسيده است ، بنا بر احتياط واجب بايد فحص كند . ( 2 ) بهجت : مقدارى كه اضافه شده ، زكات ندارد . .